नेपालले कोप– २८ मा कस्ता मुद्दा उठाउला ?

काठमाडौं । संयुक्त अरब इमिरेट्सको दुबईमा यही मंसिर १४ देखि २६ गतेसम्म जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय संरचना महासन्धि युएनएफसिसीका पक्ष राष्ट्रहरुको सम्मेलन कोप—२८ हुँदैछ । त्यो सम्मेलनमा नेपालले आसन्न विश्व जलवायुवित्त, जलवायु अनुकुलनको लक्ष्य निर्धारण पर्वतीय क्षेत्रको मुद्दालाई विशेष प्राथमिकताका साथ उठाउने भएको छ ।

प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालको नेतृत्वमा नेपालले सहभागिता जनाउने सो सम्मेलनमा जलवायु वित्त, अनुकुल र पर्वतिय क्षेत्रको समस्यालाई विशेष प्रथामकिताका साथ उठाइने भएको हो ।

यस्तै सरकारले जलवायु परिवर्तनले पुगेको हानी नोक्सानी, नेपालको पर्वतीय क्षेत्र, अनुकुलन, जलवायुजन्य बसाईंसराई, न्युनिकरण र लैङ्गिक समावेशिता, युवा र आदिवासी गरी ६ वटा विषयलाई प्रमुख एजेण्डा बनाएको छ ।

सन् २०१० मा नै धनी राष्टबाट २०२० देखि लगभग सय अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको लगानी नेपाल जस्ता विकासोन्मुख देशमा गर्ने भनी घोषणा गरिएको थियो । तर घोषणा गरिएको रकम अहिलेसम्म परिचालन हुन सकेको छैन ।

यस विषयलाई नेपालले विशेष प्राथमिकताका साथ उठाउने सम्मेलनमा नेपाल सरकारको तर्फबाट वार्ता टिमका सदस्य समेत रहनुभएका जलवायुविज्ञ डाक्टर धर्मराज उप्रेतीले बताउनुभयो ।

जलवायु परिवर्तनले कृषि, स्वास्थ्य, बसाईंसराई लगायत क्षेत्रमा पारेको असरको हानी नोक्सानी तथा जलवायु अनुकुलनका कार्यक्रमका बारेमा पनि सवाल उठाइने भएको छ ।

क्षमता अभिवृद्धि, जलवायु वित्तको परिचालन, जलवायुको मुद्दालाई विकासको लक्ष्यसम्म समावेशीकरण हुँदै आउनुलाई सकारात्मक रुपमा लिन सकिने विज्ञको भनाइ छ ।